PIT-39

Ulga z tytułu wychowywania dzieci

Podatnicy wychowujący dzieci mogą ograniczyć swój roczny podatek dochodowy o tzw. odliczenie na dzieci. Od 01-01-2009 odliczenie to obejmuje już nie tylko podatników będących rodzicami, lecz również opiekunów prawnych oraz podatników pełniących funkcje rodziny zastępczej.

Którzy podatnicy mogą skorzystać z potrącenia na dzieci?

Ulgę tą można uwzględnić jedynie w podatku dochodowym obliczonym od dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. Z odliczenia tego nie mają możliwości korzystać zatem podatnicy, którzy osiągają:

• dochody opodatkowane na szczególnych zasadach, z użyciem stawki podatkowej 19% (np. firmy wybierające)
• przychody z gospodarczej działalności opodatkowane na zasadach tzw. ryczałtu ewidencjonowanego

Jeśli jednak osobyte te otrzymują również dochody objęte opodatkowaniem skalą podatkową (np. rentę, wynagrodzenie za pracę, emeryturę), to w rocznym formularzu podatkowym tworzonym z tytułu uzyskiwania tych dochodów mogą odliczyć omawiane odliczenie.

Ważne!
Z ulgi na dzieci mają prawo korzystać osoby uzyskujący dochody opodatkowane zgodnie ze skalą podatkową, rozliczający roczne podatkowe zeznanie na druku PIT-36 lub PIT-37.

Ulga przysługuje rodzicom sprawującym władzę rodzicielską, prawnym opiekunom, pod warunkiem, że dziecko zamieszkuje z opiekunem oraz rodzicom zastępczym. Z ulgi nie korzystają zatem rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej oraz opiekunowie prawni dziecka, którzy nie zamieszkują wspólnie z dzieckiem.

Odliczenie prorodzinne mogą stosować osoby, które w roku podatkowym wychowują dzieci:

• małoletnie
• bez względu na to ile mają lat, jeśli otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną

Uwaga!
Z ulgi na dzieci mają prawo korzystać również podatnicy wychowujący dorosłe dzieci do 25 roku życia, pod wymogiem, iż dzieci te studiują (także za granicą) lub uczą się i dodatkowo że w roku podatkowym, jakiego dotyczy ulga, nie uzyskały dochodów opodatkowanych zgodnie ze skalą podatkową lub z kapitałów pieniężnych opodatkowanych przy zastosowaniu stawki 19% w łącznej kwocie przekraczającej 3089 zł (to znaczy 556,02 zł : 18%). Do dochodów owych dodawane są także zyski uzyskane przez dorosłe dzieci za granicą i to bez względu na to, jaką metodę unikania podwójnego opodatkowania się dla nich używa. Odbieranie przez dziecko renty nie ma znaczenia dla prawa do odliczenia. Odliczenia nie mają prawa stosować podatnicy, których dzieci prowadzą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach tzw. ryczałtu ewidencjonowanego lub z użyciem 19% stawki podatkowej lub też podlegają przepisom ustawy o podatku tonażowym.

Jak skorzystać z odliczenia na dzieci w przypadku dorosłych uczących się dzieci, które zamykają dany etap nauki? Czy jest dozwolone korzystać z odliczenia prorodzinnego za miesiące wakacyjne?

Osoba kończąca jakiś etap swojego uczenia oficjalnie przestaje być uczniem określonej szkoły z chwilą otrzymania świadectwa. Jednakże pod warunkiem gdy osoba planuje pobierać dalej edukację, nie traci bezwarunkowo statusu osoby uczącej się.

Dlatego w przypadku:

1. Maturzysty, który nie kontynuuje edukacji - ulga należy się także za miesiące wakacyjne
2. Studentów kształcących się w dwóch etapach (studia licencjackie i magisterskie) - odliczenie należy się za wszystkie miesiące roku podatkowego w przypadku, gdy student po zaliczeniu egzaminu został zakwalifikowany na studia magisterskie. Jeżeli jednakże studia nie są kontynuowane lub następuje przerwa (np. student nie od razu podejmuje kolejny etap studiów), to ulga należy się tylko za miesiące nauki włącznie z miesiącem, w jakim został złożony egzamin dyplomowy
3. Maturzysty, który podejmuje edukację w szkole wyższej - ulga należy się za cały rok podatkowy
4. Uczniów kontynuujących naukę w szkole - odliczenie przysługuje za wszystkie miesiące roku podatkowego

W jaki sposób policzyć wysokość przysługującego odliczenia na dzieci?

Wartość ulgi to 1/6 kwoty obniżającej podatek ustalonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik sprawował opiekę nad dzieckiem lub wykonywał władzę lub pełnił funkcję rodziny zastępczej. Kwota odliczenia wynosi 92,67 zł miesięcznie na każde dziecko.

Pamiętaj!
Odliczenie nie należy się od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

• na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w jednostce zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych
• wkroczyło w związek małżeński

Może się zdarzyć sytuacja, w której dziecko spod opieki rodziców zostaje przekazane w tym samym roku podatkowym do rodziny zastępczej albo do opiekuna prawnego. Jeżeli przekazanie to następuje w czasie miesiąca, każdemu z podatników sprawujących opiekę nad dzieckiem przysługuje w tym miesiącu odliczenie w wartości stanowiącej 1/30 miesięcznej kwoty odliczenia za każdy dzień piastowania nad nim opieki. Znaczy to, iż zarówno rodzice, jak i opiekun prawny albo osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej odliczy – za miesiąc, w jakim piecza była sprawowana przez różne osoby – 3,09 zł za każdy dzień wypełniania nad dzieckiem opieki.

Para małżeńska wychowująca dzieci powinni pamiętać, że roczna kwota odliczenia dotyczy w sumie obojga rodziców zastępczych będących w związku małżeńskim lub rodziców lub opiekunów prawnych dziecka. Należny im roczny limit ulgi mają prawo odjąć od podatku w dowolnej ustalonej proporcji lub w równych częściach. Odliczenia dokonuje się w rocznym zeznaniu podatkowym, wpisując ilość dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów – imiona, daty urodzenia, nazwiska dzieci (informacje owe wpisuje się w PIT/O).

Pamiętaj!
Osoba korzystająca z odliczenia na dzieci sporządza PIT-36 lub PIT-37 oraz PIT/O będący załącznikiem do owych deklaracji.

Czy do zeznania podatkowego załączać dokumenty dotyczące odliczenia prorodzinnego?

Nie istnieje taki wymóg. Osoby korzystające z odliczenia muszą jednakże być świadomi tego, że na żądanie Urzędu Skarbowego lub organów kontroli skarbowej, osoba jest zobowiązana przekazać wszystkie dokumenty niezbędne do sprawdzenia prawa do odliczenia, a więc przede wszystkim:

• umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą lub odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej
• zaświadczenia o uczęszczaniu dorosłych dzieci do szkoły
• pismo z sądu rodzinnego o wyznaczeniu opiekuna prawnego dziecka
• odpisy aktów urodzenia dzieci